Pelesenk ağacı

Sıcak ülkelerde yetişen, kerestesi doğramacılıkta kullanılan bir ağaçtır. En çok Kızıldeniz kıyıları, Hindistan, Madagaskar, Senegal'de yetişir. Günlük ve ödağacı gibi hoş kokulu maddeler, pelesenkin bazı türlerinden çıkarılır. Bazı çeşitlerinin de kerestesi doğramacılıkta kullanılır. Ağaç ve ağaççık şeklinde birçok çeşidi vardır. Çoğunlukla Kızıldeniz kıyılan, Hindistan, Madagaskar, Senegal gibi sıcak iklimli bölgelerde yetişir.

Kızıldeniz’in Afrika ve Asya kıyılarında yetişen ve kışın yapraklarını dökmeyen, değerli kerestesi kahverengi, mor veya esmer hatta vişneçürüğü olabilen, doğramacılıkta kullanılan bir ağaçtır. Ülkemizde yetişmez. Vatanı; Güney Asya, Uzak Doğu ve Amerika’dır. 10-15 m.büyüklüğündedir. Sert oval damarlı ve kenarları dişli yaprakları vardır. Ağacı çizilerek reçinesi elde edilir. Çok yıllık ağaçtır. Ülkemizde en yaygın tanınan pelesenk (balsam) elde edilen ağaçlardır. Ayrıca çeşitli bitkilerden elde edilen bir çeşit kokulu reçineye de yine “pelesenk” adı verilir.

Pelesenk ağacının belirgin özelliği koyu kahverengiden menekşe rengine doğru değişen damarları ve çizgileri vardır,açık renkleri fazladır koyu kahverengi tondan altın renginden.Geniş enli renk varyasyonları vardır.Yeni kesildiğinde çekmeye maruz kalır,dayanıklı sağlamdır.Düzgün yüzey yapısına sahiptir, pelesenk göbek odunlu ağaçlar grubundandır. Dış odunu geniştir iri ve dağınık gözeneklidir. Çok ince ve belirsiz özışınları vardır. Damar kesitinde zengin damar desenleri bulunur. Yılhalkaları ince ve sıkı yapılıdır. İlkbahar ve sonbahar dokuları arasında belirli renk ve yapı farkı yoktur.

pelesenk ağacı

Pelesenk ağacının dış odunu sarı, iç odunu çikolata kahverengi ile mor arasında değişir. Ayrıca iç odunda belirli siyah ve mor damarlar bulunur. Bu gibi ağaçlar çoğu zaman çalı tipi bodur ağaçlar olup kerestesinden ziyade pelesenk (balsam) elde etmek amacıyla değerlendirilir. mobilya yapımında kullanılmaları pek yaygın olmayıp daha çok kaplama malzemesi olarak ve/veya divit, yazı takımı, hat takım kutusu ya da değerli eşyaların saklandığı kutu yapımında kullanılır ki, saklanan eşyaya ahşabın hoş kokusu siner. kimi zaman kilise ikonalarının ve triptiklerinin pelesenk ağacından yapıldıkları da bilinir.

Sözü edilen kerestesi değerli balsamik ağaçlardan pelesenk ağacı diye bilinen ise jakaranda türleri bignoniaceae familyasından olup yaprak döken ya da dökmeyen 30-45 türü vardır ki, yaygın olarak tropikal amerika’nın yağmur ormanlarında yetişir. Bu türün dal ve gövdesinden elde edilen kereste, griden parlak kırmızıya kadar değişen renklerde, damarlı ve sert bir odundur; masif ya da kaplama olarak marangozlukta, mobilya yapımında kullanılır. bu odundan yapılan infusyon halk hekimliğinde dahilen ağrı kesici ve antiseptik olarak, haricen romatizma ve siyatik ağrılarına karşı kullanılır.

Yine aynı familyadan olup bizde gülodun diye bilinen bir başka pelesenk ağacı ise dalbergia’lardan sözedilebilir ki daha çok ahşap heykel, süs eşyası ve pipo yapımında kullanılır. Pelesenk değerli bir ahşaptır. adını arapça “belesan”, “balsam” yani reçine kelimesinden alır. karaibler’de yetişir,dünyanın en sert ve en ağır tropikal ağacıdır. Gemilerde pervane olarak kullanılmıştır. o derece sert ve özgül ağırlığı yüksek bir ağaçtır. Kemanlarin tuseleri icin abanoz yerine kullanilan, ucuz bir alternatiftir.

Sözlükte "pelesenk ağacı" ne demek?

1. Sıcak bölgelerde yetişen, değerli kerestesi kahverengi, mor ya da esmer, hatta vişneçürüğü olabilen, doğramacılıkta kullanılan bir ağaç (guaiacum officinale).

Pelesenkağacı kelimesinin ingilizcesi

rosewood, balsam

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç